Loftþrýstingur í dekkjum

Hvað á að vera mikið loft, í PSI og börum, og hvar stendur það?

Stutta svarið: rétti loftþrýstingurinn fyrir bílinn þinn stendur á límmiða í hurðarfalsinu bílstjóramegin (stundum innan á bensínlokinu eða í handbókinni), oftast á bilinu 2,2 til 2,8 bör fyrir fólksbíl. Talan sem stendur á dekkinu sjálfu er HÁMARKSÞRÝSTINGUR dekksins, ekki ráðlagður þrýstingur, og hún er nánast alltaf of há fyrir daglegan akstur. Loftdælur á Íslandi sýna oftast PSI; 1 bar er um 14,5 PSI, svo 2,2 til 2,8 bör eru um 32 til 41 PSI.

Hvar stendur rétti þrýstingurinn?

Opnaðu bílstjórahurðina og skoðaðu falsið, á stólpanum milli fram- og afturhurðar eða á hurðarbrúninni sjálfri. Þar er límmiði með mynd af dekki og töflu: dekkjastærð, þrýstingur fram og aftur, oft tvö gildi fyrir hvora, annað fyrir venjulega hleðslu og hitt fyrir fullhlaðinn bíl eða langan hraðakstur. Gildin eru í börum (bar), PSI eða kPa; 1 bar = 100 kPa = 14,5 PSI. Sumir framleiðendur setja miðann innan á bensínlokið eða í hanskahólfið, og öll gildin eru í handbók bílsins.

Ef vetrardekkin eru önnur stærð en sumardekkin, sem er algengt, á miðinn oftast báðar stærðirnar. Ef ekki, notaðu gildið fyrir næstu stærð.

Hlið á dekki með merkingunni 205/55 R16 91 V og skýringum: breidd, hæð hliðar, radíal, felgustærð, burðarstuðull og hraðaflokkur
Tölurnar á hlið dekksins, lesnar frá vinstri: breidd, hæð hliðar í prósentum, radíal, felgustærð í tommum, burðarstuðull og hraðaflokkur.

Hvað á að vera mikið PSI í dekkjum?

Nákvæma talan fyrir þinn bíl stendur á miðanum í hurðarfalsinu, oftast í börum eða kPa. Loftdælurnar á bensínstöðvum á Íslandi eru hins vegar oftast stilltar í PSI (pund á fertommu). Umreikningurinn er einfaldur: 1 bar er um 14,5 PSI, og kPa deilt með 100 er bar. Dæmi: 230 kPa er 2,3 bar, sem er 33 PSI.

  • 2,0 bar = 200 kPa = 29 PSI
  • 2,1 bar = 210 kPa = 30 PSI
  • 2,2 bar = 220 kPa = 32 PSI
  • 2,3 bar = 230 kPa = 33 PSI
  • 2,4 bar = 240 kPa = 35 PSI
  • 2,5 bar = 250 kPa = 36 PSI
  • 2,6 bar = 260 kPa = 38 PSI
  • 2,7 bar = 270 kPa = 39 PSI
  • 2,8 bar = 280 kPa = 41 PSI
  • 3,0 bar = 300 kPa = 44 PSI

Viðmið eftir bílgerð

Þetta eru algeng bil, ekki ráðlegging fyrir þinn bíl. Miðinn í hurðarfalsinu, eða dekkið sjálft ef um varadekk er að ræða, gildir alltaf á undan listanum.

  • Fólksbíll: oftast 32 til 36 PSI (2,2 til 2,5 bar)
  • Jepplingur: oftast 33 til 38 PSI (2,3 til 2,6 bar)
  • Jeppi: oftast 35 til 42 PSI (2,4 til 2,9 bar)
  • Lítið varadekk: oft um 60 PSI (4,2 bar)

Loftþrýstingur eftir bílgerð

Hér eru ráðlögð gildi fyrir algengustu bíla á Íslandi, þá sem eru yfir 700 í umferð samkvæmt Samgöngustofu, eftir árgerð og dekkjastærð. Gildin eru úr handbók framleiðanda þar sem hún er aðgengileg, annars frá dekkjaframleiðanda, og heimildin stendur við hverja árgerð. Miðinn í hurðarfalsinu gildir alltaf á undan listanum.

Hvað tölurnar á dekkinu þýða

Tökum algenga stærð, 205/55 R16 91 V:

  • 205: breidd dekksins í millimetrum.
  • 55: hæð hliðarinnar sem hlutfall af breiddinni (55% af 205 mm). Lág tala = lágt dekk, „lágprófíldekk".
  • R: radíaldekk, sem öll nútíma fólksbíladekk eru.
  • 16: felgustærð í tommum. Þetta er talan sem samanburðurinn okkar notar fyrir fólksbíla og jepplinga.
  • 91: burðarstuðull, hversu mikinn þunga hvert dekk ber (91 = 615 kg).
  • V: hraðaflokkur, hámarkshraði sem dekkið er gert fyrir (V = 240 km/klst, H = 210, T = 190).
  • DOT ... 3619: síðustu fjórir stafirnir í DOT-númerinu eru framleiðsluvika og ár (36. vika 2019). Dekk eldri en 6 til 8 ára eru komin á tíma þótt mynstrið líti vel út.
  • M+S, fjall með snjókorni: vetrarhæfi; sjá nagladekk eða heilsársdekk.

Breyttir jeppar nota aðra ritun, til dæmis 33x12.50 R15: 33 er þvermál dekksins í tommum, 12,50 breiddin í tommum og 15 felgan. Í samanburðinum okkar eru jeppar (breyttir) flokkaðir eftir fyrstu tölunni, dekkjatommunum; sjá jepplingur eða jeppi?

Hvernig á að mæla

  • Mældu köld dekk: áður en lagt er af stað eða innan við 2 til 3 km akstur. Heit dekk sýna 0,2 til 0,3 börum of mikið; ef þú mælir heit, bættu því við viðmiðið í stað þess að hleypa út.
  • Hvenær: einu sinni í mánuði, alltaf við dekkjaskipti, og eftir fyrsta kuldakastið á haustin. Þrýstingurinn fellur um það bil 0,1 bar fyrir hverjar 10 gráður sem kólnar, svo dekk sem voru rétt í september eru of lin í nóvember.
  • Hvar: flestar bensínstöðvar eru með loftdælu með mæli, oftast ókeypis. Eigin mælir kostar lítið og er nákvæmari en dælan.
  • Varadekkið gleymist alltaf. Lítil varadekk („bráðabirgðadekk") eiga oft að vera á mun hærri þrýstingi en venjuleg dekk, gjarnan yfir 4 börum; það stendur á dekkinu sjálfu.
  • Loftþrýstingsnemar (TPMS) vara við þegar þrýstingur fellur um 20 til 25%, ekki fyrr. Að ljósið logi ekki þýðir ekki að dekkin séu rétt.

Hvað gerist ef þrýstingurinn er rangur?

Of lítið loft er algengara og verra: dekkið leggst út á hliðarnar, slitnar á köntunum, hitnar, eyðir meira eldsneyti (um 2 til 3% fyrir hvert 0,3 bar undir viðmiði) og gerir bílinn latan í stýri. Mjög lint dekk getur sprungið á hraða. Of mikið loft slítur dekkinu í miðjunni, gerir bílinn harðan og hoppandi og minnkar snertiflötinn við veginn, sem kostar grip í bleytu og hálku.

Vetrardekk eiga ekki að vera á lægri þrýstingi „til að fá betra grip"; það er gömul mýta. Sama gildi og á miðanum, mælt kalt.

Algengar spurningar

Hvað á að vera mikið loft í dekkjum? Það sem stendur á miðanum í hurðarfalsinu bílstjóramegin, oftast 2,2 til 2,8 bör fyrir fólksbíl, hærra aftan ef bíllinn er hlaðinn. Ekki talan á dekkinu, hún er hámark.

Hvar finn ég réttan loftþrýsting fyrir bílinn minn? Límmiði í hurðarfalsinu, innan á bensínlokinu eða í handbókinni. Á nýrri bílum sýnir mælaborðið gildin undir dekkjastillingum.

Á að mæla köld eða heit dekk? Köld. Gildið á miðanum miðast við kalt dekk; heitt dekk sýnir 0,2 til 0,3 börum meira.

Hvað er 2,3 bar í PSI, og hvað þýðir kPa? 2,3 bar eru 33 PSI; 1 bar er um 14,5 PSI, svo margfaldaðu bar töluna með 14,5. kPa deilt með 100 er bar, svo 230 kPa eru 2,3 bar. Listinn hér ofar sýnir algengustu gildin.

Af hverju kviknar dekkjaljósið þegar kólnar? Loft dregst saman í kulda, um 0,1 bar á hverjar 10 gráður. Fyrsta frostnóttin fellir þrýstinginn undir viðvörunarmörkin. Fylltu á að réttu gildi og ljósið slokknar, stundum eftir smá akstur.

Er í lagi að vera með aðeins meira loft á veturna? Nei, sama gildi. Meira loft minnkar snertiflötinn og gripið í hálku.

Hver mælir fyrir mig? Verkstæðið stillir þrýstinginn við dekkjaskipti og umfelgun; sjá hverjir eru næst þér í samanburðinum. Milli skipta: bensínstöðvar með loftdælu.