Stutta svarið: skiptu yfir á vetrardekk þegar hitinn er farinn að halda sig í kringum 7 gráður og fyrstu frostnæturnar koma - ekki þegar fyrsti snjórinn fellur. Það gildir hvort sem þú þarft dekkjaskipti (dekk á felgum) eða umfelgun. Í Reykjavík er það oftast í október; fyrir norðan, austan og á heiðum gjarnan fyrr. Nagladekk má ekki nota fyrr en 1. nóvember nema aðstæður krefjist þess, en ónegld vetrardekk má setja undir hvenær sem er.
Umfelgun á 17" fólksbíl kostar núna 12.500-19.990 kr. hjá 51 verkstæðum - sjá samanburð (verð síðast staðfest 2. september).
Hitastigið ræður, ekki snjórinn
Sumardekk eru gerð úr gúmmíblöndu sem er stíf og endingargóð í hlýju en harðnar þegar hitinn nálgast frostmark - og hart dekk grípur illa, líka á þurru malbiki. Vetrardekk eru úr mýkri blöndu sem heldur gripi í kulda. Þess vegna er algengasta viðmiðið einfalt: þegar dagshitinn er kominn niður í um 7 gráður og fer að falla undir frostmark á nóttunni er kominn tími á vetrardekkin, hvort sem snjór er í kortunum eða ekki. Fyrsta hálkan á haustin kemur næstum alltaf á undan fyrsta snjónum - og hún kemur á sumardekkjum sem eru orðin stíf.
Sá sem bíður eftir snjónum lendir í röðinni með öllum hinum. Fyrstu snjódagarnir eru annasömustu dagar ársins á dekkjaverkstæðum; þá er biðin lengst og lausu tímarnir fæstir. Skiptin í fyrri hluta október, þegar veðrið er enn rólegt, eru sömu skipti á sama verði án biðar.
Dagsetningarnar sem skipta máli
- 1. nóvember - 14. apríl: tímabilið sem negld dekk eru leyfð án fyrirvara.
- 15. apríl - 31. október: negld dekk óheimil „nema þess sé þörf vegna akstursaðstæðna" - það er orðalag reglugerðarinnar sjálfrar (liður 16.02(6) í reglugerð um gerð og búnað ökutækja nr. 822/2004). Snjói eða frjósi í október er því leyfilegt að vera kominn á nagladekk fyrr; sama gildir um vorhret eftir 15. apríl.
- Ónegld vetrardekk og heilsársdekk: engin dagsetning, þau má nota allt árið.
- Mynstursdýpt: lágmark 3 mm á vetrardekkjum samkvæmt reglugerð; FÍB mælir með minnst 4 mm, og dekk með innan við 4 mm er ekki gott vetrardekk lengur þótt það sé löglegt.
Lögreglan hefur orðað undanþáguna svona:
„Einn misskilningur snýr að því hvort að slík dekk séu lögleg utan tiltekinna dagsetninga eða ekki. Svarið við því er einfalt - reglugerðin sem um þetta fjallar er skýr og segir í raun dagsetningarnar […] ákveðið viðmið en utan þeirra daga má alltaf nota nagladekk ef aðstæður krefjast þess."
Undanþágan er fyrir raunverulegar aðstæður - hálku, snjó, frost - ekki fyrir þægindin að skipta viku fyrr. Brot varða sektum.
Hvað þarf að skipta: dekkjaskipti eða umfelgun?
Kostnaðurinn og tíminn ráðast af því hvernig vetrardekkin þín eru geymd:
- Vetrardekkin standa á eigin felgum: þá þarftu dekkjaskipti - gangurinn er tekinn undan og hinn settur undir. Fljótlegt og ódýrara.
- Vetrardekkin eru felgulaus: þá þarftu umfelgun - dekkin eru tekin af felgunum og hin sett á, yfirleitt með jafnvægisstillingu. Meiri vinna, hærra verð.
Verðmunurinn á þessu tvennu er umtalsverður og þess vegna eru þjónusturnar aldrei bornar saman í sama lista hjá okkur. Ef þú ert ekki viss hvor þjónustan á við þig: sjá muninn útskýrðan.
Tékklisti áður en þú ferð
- Mynstursdýpt vetrardekkjanna. Mældu eða láttu mæla áður en þú bókar; dekk undir 3 mm eru ólögleg sem vetrardekk og dekk undir 4 mm eru orðin léleg í hálku. Þá er skynsamlegra að kaupa ný áður en vertíðin byrjar en að lenda í því á fyrsta snjódegi.
- Aldur dekkjanna. Á hlið dekksins er fjögurra stafa DOT-númer: vika og ár framleiðslu (t.d. 3619 = 36. vika 2019). Gúmmí harðnar með aldrinum þótt mynstrið líti vel út; sex til átta ára gömul vetrardekk eru komin á tíma óháð sliti.
- Naglar. Ef dekkin eru negld, athugaðu hvort naglarnir eru enn í og standa út - nagladekk með fáum nöglum er verra en gott óneglt dekk.
- Loftþrýstingur. Þrýstingur fellur þegar kólnar, um það bil 0,1 bar fyrir hverjar 10 gráður. Verkstæðið stillir hann við skiptin; athugaðu hann sjálf(ur) aftur eftir fyrsta kuldakastið.
- Loftþrýstingsnemar (TPMS). Ef bíllinn er með nema í dekkjunum þarf vetrargangurinn líka að vera með nema, annars logar viðvörunarljós í mælaborðinu allan veturinn.
- Geymsla sumardekkjanna. Þurr, dimm og svöl geymsla; dekk á felgum liggjandi eða hangandi, felgulaus dekk standandi. Vanti geymslupláss taka mörg verkstæði ganginn í dekkjahótel.
- Tímabókun. Sum verkstæði bóka allt fyrirfram, önnur taka á móti fólki án tíma. Í samanburðinum sést hvort er hvað, og hverjir eru opnir á laugardögum.
Og á vorin: yfir á sumardekk
Sama regla öfug: þegar hitinn helst yfir 7 gráðum líka á nóttunni eru vetrardekkin farin að slitna óþarflega hratt á malbikinu. Negld dekk eiga að vera farin undan 15. apríl nema veður krefjist annars; ónegld vetrardekk og heilsársdekk mega vera lengur, en þau eru mýkri en sumardekk og slitna hraðar í hlýju. Vertíðin fyrir sumardekkin er apríl-maí og hún er styttri og rólegri en haustvertíðin.
Algengar spurningar
Hvenær má setja nagladekk undir? Frá 1. nóvember án fyrirvara. Fyrr aðeins ef akstursaðstæður krefjast þess, samkvæmt lið 16.02(6) í reglugerð nr. 822/2004 - snjór og hálka í október eru slíkar aðstæður, þægindi ekki.
Hvenær þarf að taka nagladekk undan? Síðasti dagurinn er 14. apríl. Eftir 15. apríl eru þau aðeins leyfð ef veður og færð krefjast þess.
Má nota heilsársdekk allt árið? Já. Heilsársdekk og ónegld vetrardekk eru leyfð allt árið; dagsetningarnar gilda aðeins um nagladekk.
Hvað kostar að skipta yfir á vetrardekk? Það fer eftir því hvort dekkin eru á felgum (dekkjaskipti, ódýrara) eða felgulaus (umfelgun, dýrara) og eftir felgustærð. Verðin hjá verkstæðum um allt land eru í samanburðinum með dagsetningu hverrar staðfestingar.
Er of snemmt að skipta í september? Fyrir ónegld vetrardekk: nei, ef hitinn er kominn niður undir 7 gráður. Fyrir nagladekk: já, nema snjór eða hálka sé komin - þá leyfir reglugerðin það.
Hvenær er best að skipta um dekk á haustin? Í fyrri hluta október á höfuðborgarsvæðinu, fyrr fyrir norðan og austan: þegar dagshitinn er kominn niður í um 7 gráður, áður en fyrsta hálkan kemur og áður en biðraðirnar myndast á verkstæðunum.
Hvað ef ég næ ekki tíma áður en snjórinn kemur? Í samanburðinum eru merkt þau verkstæði sem taka á móti fólki án tíma („Mæta án tíma") og þau sem eru opin á laugardögum. Þar er röðin oft styttri en fólk heldur, sérstaklega fyrir hádegi á virkum dögum.